ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ «ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ»

ΔιατΕισαΠρΑθ 1437/2026

Απόρριψη έγκλησης για τα αδικήματα της παραβίασης δικαστικής απόφασης και εξύβρισης - Αδίκημα μη συμμόρφωσης με δικαστική απόφαση που αφορά την επιμέλεια ή επικοινωνία με ανήλικο τέκνο (άρθρο 169Α ΠΚ) -.

Οι εκφράσεις "ανίκανος πατέρας", "ανεύθυνος" και "άχρηστος πατέρας" δεν στοιχειοθετούν τον απαιτούμενο ειδικό σκοπό εξύβρισης, που απαιτεί το άρθρο 361 του Ποινικού Κώδικα, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 53 Ν. 5090/2024. Σύμφωνα με τη νομολογία του ΕΔΔΑ, η εξέταση των εκφράσεων πρέπει να γίνεται στο γενικότερο πλαίσιο της υπόθεσης και όχι απομονωμένα. Εν προκειμένω, οι φερόμενες εκφράσεις εντάσσονται στο πλαίσιο οξείας οικογενειακής αντιπαράθεσης, η οποία συνδέεται άμεσα με τη μη καταβολή διατροφής του ανήλικου τέκνου (που οδήγησε σε αναγκαστική κατάσχεση μισθού για την κάλυψη των παγίων εξόδων) και την εν γένει συμπεριφορά του εγκαλούντος. Η συμπεριφορά του εγκαλούντος ως γονέα αποτελεί το αναγκαίο ερμηνευτικό πλαίσιο της υπόθεσης. Οι φερόμενες δηλώσεις της εγκαλούμενης δεν αποτελούν αδικαιολόγητη προσωπική επίθεση, κατά την έννοια της νομολογίας του ΕΔΔΑ, ούτε απρόκλητη επίθεση. Αντιθέτως, αποτελούν λεκτική αντίδραση σε μία συγκεκριμένη κατάσταση και έκφραση αγανάκτησης για τη συστηματική αδιαφορία του εγκαλούντος απέναντι στις οικονομικές και ψυχολογικές ανάγκες του ανηλίκου, η οποία είχε οδηγήσει μέχρι και σε ψυχοσωματικές αντιδράσεις του ανηλίκου. Για την στοιχειοθέτηση του εγκλήματος άρθρου 169Α ΠΚ απαιτείται ενεργός παρεμπόδιση της επικοινωνίας. Η παθητική στάση ή η μη ενθάρρυνση δεν αρκεί. Απαιτείται θετική πράξη παρεμπόδισης. Η αυτόβουλη άρνηση του ανηλίκου να ακολουθήσει τον γονέα - δικαιούχο επικοινωνίας, εφόσον δεν αποδεικνύεται ότι οφείλεται σε σκόπιμη χειραγώγηση ή αποξένωση εκ μέρους του υπόχρεου γονέα, δεν συνιστά αδίκημα του τελευταίου. Δεν αποδεικνύεται ενεργός παρεμπόδιση ή χειραγώγηση του ανηλίκου εκ μέρους της εγκαλουμένης. Αντιθέτως, προκύπτει ότι η άρνηση του παιδιού για περαιτέρω επικοινωνία ήταν αυτόβουλη και οφείλεται στη διαχρονική συμπεριφορά και αδιαφορία του ίδιου του εγκαλούντος.

(Η απόφαση δημοσιεύεται επιμελεία του δικηγόρου Αθηνών Διονύση Θ. Μπαράτη, Μεταπτυχιακού Διπλωματούχου Αστικού Δικαίου)

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

ΕΙΣΑΓΓΕΛΙΑ ΠΡΩΤΟΔΙΚΩΝ ΑΘΗΝΑ

ΑΒΜ: Ε .- ., ΕΓ - ./.

Αριθμ. 1437/2026

ΔΙΑΤΑΞΗ

[κατ’ άρθρο 51 παρ.3 ΚΠΔ

Η Εισαγγελέας Πρωτοδικών Αθηνών

Αφού λάβαμε υπ’ όψιν: α] την από 10/03/2025 έγκληση (ΑΒΜ: Ε.-.) του …, κατοίκου Λαμίας, οδός . (Ανώνυμος .), κατά της …, κατοίκου Αγίας Μαρίνας Κερατέας Αττικής, οδός ., ΑΦΜ ., γεν. 09/01/1981, για τα αδικήματα: α) της παραβίασης δικαστικής απόφασης (άρθρο 169Α ΠΚ) και β) της εξύβρισης (άρθρο 361 παρ. 1 εδ. α' ΠΚ, όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 53 Ν. 5090/2024), που φέρονται ότι τελέστηκαν στην Κερατέα Αττικής κατά το Σαββατοκύριακο 7-8/03/2025, εκθέτουμε τα εξής:

I. Σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 51 παρ. 2 και 3 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ΚΠΔ), ο Εισαγγελέας Πλημμελειοδικών, αφού εξετάσει την έγκληση, την απορρίπτει με διάταξή του, αν κρίνει ότι δεν στηρίζεται στον νόμο ή είναι προφανώς αβάσιμη στην ουσία της. Αν ενεργήθηκε προκαταρκτική εξέταση ή αυτεπάγγελτη προανάκριση κατά το άρθρο 245 παρ. 2, ή ένορκη διοικητική εξέταση και ο εισαγγελέας κρίνει ότι δεν προκύπτουν επαρκείς ενδείξεις για την κίνηση της ποινικής δίωξης, απορρίπτει την έγκληση με διάταξή του, η οποία περιλαμβάνει συνοπτική αιτιολογία και επιδίδεται στον εγκαλούντα.

Περαιτέρω, κατά τη διάταξη του άρθρου 169Α ΠΚ (Ν. 4619/2019), «Όποιος δεν συμμορφώνεται με δικαστική απόφαση που αφορά την επιμέλεια ή την επικοινωνία με ανήλικο τέκνο τιμωρείται με φυλάκιση έως δύο (2) έτη ή χρηματική ποινή». Για τη στοιχειοθέτηση του εν λόγω εγκλήματος απαιτείται: α) ύπαρξη εκτελεστής δικαστικής απόφασης ή προσωρινής διαταγής που ρυθμίζει την επικοινωνία με ανήλικο, β) επίδοση ή γνώση της απόφασης από τον υπόχρεο, γ) ενεργός παρεμπόδιση της επικοινωνίας — η παθητική στάση ή η μη ενθάρρυνση δεν αρκεί, απαιτείται θετική πράξη παρεμπόδισης. Ο υπόχρεος γονέας-επιμελητής φέρει υποχρέωση να φροντίζει ώστε να πραγματοποιείται η επικοινωνία του ανηλίκου με τον δικαιούχο γονέα (ΑΠ 27/2023). Ωστόσο, η αυτόβουλη άρνηση του ανηλίκου να ακολουθήσει τον γονέα, εφόσον δεν αποδεικνύεται ότι οφείλεται σε σκόπιμη χειραγώγηση ή αποξένωση εκ μέρους του γονέα-επιμελητή, δεν συνιστά αδίκημα του τελευταίου (ΑΠ 27/2023 a contrario).

Τέλος, σύμφωνα με τη διάταξη του άρθρου 361 §1 εδ. α’ ΠΚ (Εξύβριση), όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 53 του Ν. 5090/2024 (ΦΕΚ Α’ 30/23.02.2024), ο οποίος κατ’ άρθρο 2 παρ. 1 ΠΚ εφαρμόζεται ως ευμενέστερος: «Όποιος, εκτός από τις περιπτώσεις της συκοφαντικής δυσφήμησης (άρθρο 363) προσβάλλει την τιμή άλλου με λόγο ή με έργο ή με οποιονδήποτε άλλον τρόπο, έχοντας τέτοιον σκοπό, τιμωρείται...». Με τη νέα ρύθμιση, επήλθε ριζική αναμόρφωση, καθώς καταργήθηκε το αδίκημα της απλής δυσφήμησης (άρθρο 362 ΠΚ) και συνακόλουθα το άρθρο 367 ΠΚ. Το αδίκημα της εξύβρισης μεταβάλλεται πλέον σε αδίκημα υπερχειλούς υποκειμενικής υπόστασης (Συμεωνίδου-Καστανίδου Ε., Συμπλήρωμα σε Εγκλήματα κατά προσωπικών αγαθών, 5η έκδ. 2023, σελ. 11 Χατζηκώστας Κ., Οι πρόσφατες νομοθετικές μεταβολές στα εγκλήματα κατά της τιμής, ΠοινΔικ 6/2024, 617). Απαιτείται πλέον ειδικός σκοπός (dolus specialis – animus iniuriandi) προσβολής της τιμής του παθόντος, ήτοι ο δράστης πρέπει να ενεργεί με αποκλειστική ή κύρια επιδίωξη την προσβολή της τιμής (ΑΠ 3/2026). Δεν αρκεί πλέον ο ενδεχόμενος δόλος. Ο ειδικός σκοπός εξύβρισης πρέπει να ερμηνεύεται στενά, υπό το φως της νομολογίας του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΔΔΑ), και να νοείται ως «αδικαιολόγητη προσωπική επίθεση» gratuitous personal attack). Κατά την πάγια νομολογία του ΕΔΔΑ (βλ. ενδεικτικά ΕΔΔΑ, Oberschlick v. Austria (Νο. 2), 1.7.1997, ΕΔΔΑ, Lingens v. Austria, 8.7.1986, ΕΔΔΑ, Kajganic ν. Serbia, 8.10.2024), δεν εξετάζεται αν ο δράστης μπορούσε να χρησιμοποιήσει ηπιότερη διατύπωση, αλλά αν η έκφραση αποτελούσε απρόκλητη προσωπική επίθεση αποκομμένη από κάθε νόμιμο σκοπό. Περαιτέρω, οι εκφράσεις πρέπει να εξετάζονται πάντοτε στο γενικότερο πλαίσιο της υπόθεσης και όχι απομονωμένα, προκειμένου να αξιολογηθεί η πρόθεση του δράστη (ΕΔΔΑ, Dimitriou ν. Greece, 11.3.2021). Τα ανωτέρω κριτήρια της νομολογίας του ΕΔΔΑ υιοθετούνται πλέον ορθά και από την ελληνική νομολογία για τη διάγνωση της ύπαρξης ή μη ειδικού σκοπού εξύβρισης (ΠΠρΑΘ 2833/2024 [Ειδ], βλ. και Βρεττού X., Παρατηρήσεις στην ΠΠρΑθ 2833/2024, ΔΙΜΕΕ 3/2024, 443 επ.).

II. Στην προκειμένη περίπτωση, από τη μελέτη του συνόλου του αποδεικτικού υλικού της δικογραφίας μετά τη διενέργεια προκαταρτικής εξέτασης ήτοι: α) την από 10/03/2025 έγκληση του εγκαλούντος …- β) την υπ’ αριθ. ./27-05-2021 Συμβολαιογραφική Πράξη Συναινετικής Λύσης Γάμου της Συμβολαιογράφου Αθηνών …- γ) την από 20/02/2025 Προσωρινή Διαταγή του Προέδρου Υπηρεσίας Πρωτοδικείου Αθηνών (ΓΑΚ/ΕΑΚ ././2025) δ) την υπ’ αριθ. ./Α-27-2-2025 έκθεση επίδοσης του δικ. επιμελητή …· ε) την υπ’ αριθ. 4241/2024 απόφαση Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών (διορθωθείσα με την υπ’ αριθ. 50.136/2024 απόφαση)· στ) την υπ’ αριθ. .Γ/5-12-2024 έκθεση επίδοσης κατασχετηρίου δικ. επιμελήτριας … ζ) την υπ’ αριθ. .Γ/27-2-2025 έκθεση επίδοσης εξωδίκου δικ. επιμελητή …· η) τα ηλεκτρονικά μηνύματα της εγκαλουμενης προς τον εγκαλούντα (21-3-2025 και 22-3-2025)· θ) τις από 01/05/2025 ανωμοτί εξηγήσεις της εγκαλουμένης …· ι) την από 22/04/2025 ένορκη κατάθεση του μάρτυρα …· ια) την από 10/06/2025 ένορκη κατάθεση της μάρτυρας …, προκύπτουν τα ακόλουθα: Ο εγκαλών … και η εγκαλουμένη … τέλεσαν πολιτικό γάμο στον Δήμο Καλυμνίων Δωδεκάνησου στις 19/07/2013. Από τον γάμο αυτό απέκτησαν τον ανήλικο υιό …, γεν. 08/10/2013 (ηλικίας 11 ετών κατά τα γεγονότα). Ο γάμος λύθηκε συναινετικά με τη Συμβολαιογραφική Πράξη αρ. ./27-05-2021 της Συμβολαιογράφου Αθηνών …, δυνάμει της οποίας η επιμέλεια ανατέθηκε στη μητέρα και ρυθμίστηκε το δικαίωμα επικοινωνίας του πατέρα. Ο εγκαλών προχώρησε σε νέο γάμο (30/09/2024) και απέκτησε δεύτερο τέκνο (02/11/2024), ενώ κατοικεί πλέον στη Λαμία. Από τον Ιούνιο 2024 παύει να καταβάλει τη διατροφή, με αποτέλεσμα η εγκαλουμένη να κατασχέσει τον μισθό του (05/12/2024). Με την από 20/02/2025 Προσωρινή Διαταγή του Προέδρου Πρωτοδικών Αθηνών, εκδοθείσα επί αιτήσεως ασφαλιστικών μέτρων του εγκαλούντος (ΓΑΚ/ΕΑΚ ././2025), ορίστηκε προσωρινά επικοινωνία κάθε δεύτερο Σαββατοκύριακο (Παρασκευή 20:30 -Κυριακή 20:30), εντός Αττικής και αποκλειστικά δια ζώσης. Σε περίπτωση δε δραστηριοτήτων του ανηλίκου υιού (μπάσκετ κλπ) υποχρεούται ο εγκαλών να μεριμνά για την παρακολούθηση του σχετικού μαθήματος. Η Προσωρινή Διαταγή επιδόθηκε νομίμως στην εγκαλουμένη στις 27/02/2025 (έκθεση επίδοσης αρ. ./Α-27-2-2025 δικ. επιμελητή …). Σημειωτέον ότι κατά τα δύο πρώτα Σαββατοκύριακα μετά την έκδοση της Προσωρινής Διαταγής (21-22/02/2025 και 27-28/02/2025), ο εγκαλών δεν προσήλθε για επικοινωνία. Κατά τον εγκαλούντα, κατά το Σαββατοκύριακο 7-8/03/2025, η εγκαλουμένη παρεμπόδισε την επικοινωνία του με τον ανήλικο υιό του, παραβιάζοντας την ως άνω Προσωρινή Διαταγή, και παράλληλα τον εξύβρισε ενώπιον του ανηλίκου, αποκαλώντας τον «ανίκανο πατέρα», «ανεύθυνο» και «άχρηστο πατέρα». Η εγκαλουμένη αρνείται αιτιολογημένα αμφότερα τα αδικήματα. Ειδικότερα, σύμφωνα και με την ανωτέρω μείζονα σκέψη, ως προς τα διερευνώμενα ποινικά αδικήματα προκύπτουν τα εξής:

1. Ως προς το αδίκημα της παραβίασης δικαστικής απόφασης (άρθρο 169Α ΠΚ):

Δεν αποδεικνύεται ενεργός παρεμπόδιση ή χειραγώγηση του ανηλίκου εκ μέρους της εγκαλουμένης. Αντιθέτως, προκύπτει ότι η άρνηση του παιδιού για περαιτέρω επικοινωνία ήταν αυτόβουλη και οφείλεται στη διαχρονική συμπεριφορά και αδιαφορία του ίδιου του εγκαλούντος. Ειδικότερα, από τα στοιχεία της δικογραφίας προκύπτει μία χρονολογική αναδρομή παραλείψεων του εγκαλούντος, ο οποίος, παρά τη συμφωνία διαζυγίου, ουδέποτε τήρησε πλήρως την επικοινωνία. Ενδεικτικά, τον Σεπτέμβριο του 2024 επικοινώνησε μόνο μία Κυριακή, τον Οκτώβριο μόνο στις 20/10, ενώ τον Νοέμβριο εμφανίστηκε στις 16/11 μόλις δύο λεπτά πριν λήξει ο αγώνας μπάσκετ του υιού του. Μάλιστα, στις 02/11/2024 δεν προσήλθε καθόλου στον αγώνα του παιδιού χωρίς καν να ειδοποιήσει, με αποτέλεσμα ο ανήλικος να του δηλώσει: «δεν έρχομαι μαζί σου, γιατί με θυμάσαι όποτε και αν». Ομοίως, απουσίαζε από τα γενέθλια του παιδιού (08/10/2024) χωρίς να προσφέρει δώρο, δεν προσήλθε κατά τις εορτές των Χριστουγέννων και του Πάσχα, ενώ το καλοκαίρι του 2024 τον επισκέφθηκε μόνο ένα Σαββατοκύριακο (3-4/08/2024) αποκλειστικά για να του ανακοινώσει την απόκτηση νέου τέκνου, γεγονός που προκάλεσε έντονη ψυχολογική αντίδραση στο παιδί (άρνηση λήψης τροφής, παραμονή στο κρεβάτι). Η πίεση, μάλιστα, που δεχόταν ο ανήλικος για επικοινωνία είχε ως αποτέλεσμα την εκδήλωση ψυχοσωματικών αντιδράσεων, όπως ρινορραγία και τραυλισμό (χαρακτηριστικό παράδειγμα τα Χριστούγεννα του 2024, κατόπιν πίεσης από την πατρική γιαγιά). Είναι κρίσιμο να αναφερθεί ότι η απροθυμία του ανηλίκου είχε διαπιστωθεί και επισημανθεί δικαστικώς. Κατά τη συζήτηση της Προσωρινής Διαταγής στις 20/02/2025, ενώπιον όλων των διαδίκων, το περιεχόμενο της οποίας, όπως την αποτυπώνει η εγκαλουμένη στην από 27.2.2025 εξώδικη δήλωση της όσο και στις ανωμοτί εξηγήσεις της, τα οποία δεν αμφισβήτησε ο εγκαλών, ο Πρόεδρος Υπηρεσίας δήλωσε ρητά ότι το παιδί δεν επιθυμεί και αρνείται να επικοινωνήσει με τον εγκαλούντα, τονίζοντας ότι δεν πρέπει να υπάρξει εξαναγκασμός του παιδιού. Ο Πρόεδρος επεσήμανε, επιπλέον, ότι ο εγκαλών έχει αναλάβει πολλούς νέους ρόλους (νέος γάμος, νέο τέκνο, κατοικία στη Λαμία) και οφείλει σεβασμό, σημειώνοντας πως θα έπρεπε να είναι ευτυχισμένος αν καταφέρει να επικοινωνήσει έστω και μία ημέρα με το παιδί.

Εξετάζοντας ειδικότερα τους επιμέρους ισχυρισμούς του εγκαλούντος σε σχέση με το επίδικο Σαββατοκύριακο 7-8/03/2025, προκύπτουν τα εξής:

α) Ο εγκαλών ισχυρίζεται ότι η εγκαλουμένη τον είχε αποκλείσει τηλεφωνικά από τον Σεπτέμβριο του 2024. Ο ισχυρισμός αυτός αλυσιτελώς προβάλλεται, καθώς η από 20/02/2025 Προσωρινή Διαταγή ρυθμίζει αποκλειστικά τη δια ζώσης επικοινωνία και όχι την τηλεφωνική. Σε κάθε περίπτωση, η εγκαλουμένη αρνείται τον ισχυρισμό, και όπως προκύπτει, ουδέποτε παρεμπόδισε την επικοινωνία, αλλά αντιθέτως παρότρυνε τον ανήλικο να επικοινωνεί.

β) Ο εγκαλών υποστηρίζει ότι το βράδυ της Παρασκευής 07/03/2025 η εγκαλουμένη «προέτρεψε» το παιδί να δηλώσει ότι δεν θέλει να τον ακολουθήσει. Ωστόσο, ο ίδιος ο εγκαλών παραδέχεται ρητά στην έγκλησή του ότι «το παιδί δεν έφερε καμία αντίρρηση» και τον ακολούθησε. Η παραδοχή αυτή καταρρίπτει τον ισχυρισμό περί χειραγώγησης, καθώς αποδεικνύει ότι η μητέρα δεν άσκησε καμία επιρροή που να παρεμπόδισε την επικοινωνία.

γ) Περαιτέρω, ο εγκαλών ισχυρίζεται όλως αορίστως ότι η εγκαλουμένη «εκνευρισμένη για την προθυμία του Δημήτρη, δημιουργούσε προσκόμματα και ασκούσε ψυχολογική πίεση». Ο ισχυρισμός αυτός τυγχάνει απορριπτέος ως αναπόδεικτος, καθώς στην έγκληση δεν αναφέρεται ούτε μία συγκεκριμένη πράξη, δικαιολογία ή φράση με την οποία δήθεν ασκήθηκε η εν λόγω πίεση. Αντιθέτως, αποδεικνύεται ότι το πρωί του Σαββάτου 08/03/2025 η επικοινωνία πραγματοποιήθηκε κανονικά, με τον εγκαλούντα να παραλαμβάνει το παιδί «κατά τα συμφωνηθέντα», να μεταβαίνουν για αγορά δώρου και να το συνοδεύει στα μαθήματα ξένων γλωσσών. Εάν η εγκαλουμένη πράγματι παρεμπόδιζε την επικοινωνία, τα ανωτέρω δεν θα μπορούσαν να είχαν λάβει χώρα.

δ) Αναφορικά με το απόγευμα του Σαββάτου, ο εγκαλών ισχυρίζεται ότι στις 15:00 μετέβη στην οικία της εγκαλουμένης, πλην όμως «απουσίαζαν από το σπίτι». Ωστόσο, η εγκαλουμένη τον είχε ενημερώσει πως το παιδί έπρεπε να αναχωρήσει στις 15:00 για την προπόνηση μπάσκετ. Επειδή ο εγκαλών καθυστερούσε να προσέλθει, η εγκαλουμένη αναγκάστηκε να μεταφέρει η ίδια το παιδί. Το γεγονός ότι δεν «κρύφτηκαν» για να παρεμποδίσουν την επικοινωνία αποδεικνύεται από το ότι ο εγκαλών κατευθύνθηκε στο γήπεδο στα Σπάτα (Λαύριο) και τους συνάντησε εκεί, όπου μάλιστα παρέμεινε με το παιδί πριν την προπόνηση, ενώ η εγκαλουμένη αποσύρθηκε στις κερκίδες. Εάν η εγκαλουμένη ήθελε να παρεμποδίσει την επικοινωνία, δεν θα μετέβαινε μαζί του στο γήπεδο μπάσκετ, αλλά θα είχε μεταφέρει το παιδί σε άγνωστο μέρος.

ε) Μετά το πέρας της προπόνησης (16:30), ο εγκαλών ισχυρίζεται ότι το παιδί «άκρως φοβισμένο, ψέλλισε κοιτώντας τη μηνυομένη» ότι δεν επιθυμεί να τον δει αργότερα ή την Κυριακή. Η άρνηση αυτή του παιδιού υπήρξε αυτόβουλη και κρίνεται απολύτως εύλογη, καθώς μετά από μία ολόκληρη ημέρα δραστηριοτήτων (ψώνια, ξένες γλώσσες, προπόνηση), το παιδί επιθυμούσε ξεκούραση.

στ) Τέλος, ο εγκαλών ισχυρίζεται ότι η εγκαλουμένη τον είχε «διαβεβαιώσει ότι θα επιστρέφει το παιδί νωρίς το απόγευμα της Κυριακής». Ωστόσο, ο ισχυρισμός αυτός αντιφάσκει με τα διδάγματα της κοινής λογικής και τα πραγματικά περιστατικά: η Προσωρινή Διαταγή προέβλεπε επικοινωνία (και διανυκτέρευση) εντός Αττικής. Εάν ο εγκαλών (ο οποίος κατοικεί στη Λαμία) είχε πράγματι την πρόθεση να διανυκτερεύσει με το παιδί το Σάββατο, θα είχε μισθώσει κάποιο ξενοδοχείο ή κατάλυμα στην Αττική (καθώς η οικία του αδελφού του στους Αμπελοκήπους διαθέτει μόνο ένα υπνοδωμάτιο και κρίνεται ακατάλληλη). Η μη αναφορά τέτοιας μίσθωσης στην έγκληση επιβεβαιώνει ότι ουδέποτε είχε σκοπό να παραμείνει. Επιπλέον, ο ίδιος ο εγκαλών παραδέχεται στην έγκλησή του ότι το παιδί ήταν «ιδιαίτερα αγχωμένο για το αν θα επηρεαζόταν το πρόγραμμα του Σαββατοκύριακου», καθώς είχε «ήδη κανονίσει την Κυριακή το πρωί να πάει σε πάρτυ», και ότι ο ίδιος το διαβεβαίωσε πως «θα περνούσε το Σαββατοκύριακο όπως ήθελε ο ίδιος», υποσχόμενος δηλαδή να σεβαστεί τη βούλησή του. Παρά ταύτα, μετά την άρνηση του παιδιού το απόγευμα του Σαββάτου, ο εγκαλών, όπως ρητά παραδέχεται, «αποχώρησε» και αναχώρησε για τη Λαμία, μη επιθυμώντας να επανέλθει την Κυριακή για να συνοδεύσει το παιδί στο πάρτυ γενεθλίων.

2. Ως προς το αδίκημα της εξύβρισης (άρθρο 361 §1 εδ. α ΠΚ):

Η έγκληση ασκήθηκε εμπροθέσμως (10/03/2025, εντός τριμήνου από τα γεγονότα 7-8/03/2025, κατ’ άρθρο 117 παρ. 1 ΠΚ). Ωστόσο, δεν προκύπτουν επαρκείς ενδείξεις τέλεσης του αδικήματος. Η εγκαλουμένη αρνείται κατηγορηματικά ότι εξύβρισε τον εγκαλούντα.

Αναφορικά με τους ισχυρισμούς του εγκαλούντος, αποδεικνύονται τα ακόλουθα:

α) Ο εγκαλών ισχυρίζεται ότι η εγκαλουμένη, «χωρίς να προλάβει καν να μιλήσει, εκτός εαυτού, άρχισε να τσιρίζει» και να τον εξυβρίζει αποκαλώντας τον «ανίκανο πατέρα», «ανεύθυνο», «άχρηστο πατέρα» και λέγοντας ότι «ούτε καν εμφανίστηκε στο δικαστήριο», «την έκανε ρεζίλι στην καθηγήτρια» και ότι «θα φροντίσει να μάθει το παιδί ποιος είναι ο πραγματικός χαρακτήρας του πατέρα». Ωστόσο, οι ισχυρισμοί αυτοί δεν επιβεβαιώνονται από αντικειμενικά στοιχεία (ηχητικές ή οπτικές εγγραφές, ανεξάρτητους αυτόπτες μάρτυρες), δημιουργώντας μία κατάσταση «λόγου εναντίον λόγου». Ο μοναδικός μάρτυρας, αδελφός του εγκαλούντος, δεν ήταν αυτόπτης. Υφίσταται δε ασυμφωνία μεταξύ της έγκλησης και της ένορκης κατάθεσης του εν λόγω μάρτυρα. Ενώ ο εγκαλών παραθέτει τις ανωτέρω συγκεκριμένες εκφράσεις, ο μάρτυρας προσθέτει τη λέξη «μαλάκα», η οποία απουσιάζει παντελώς από την έγκληση, και παραθέτει τις φράσεις με διαφοροποιήσεις («είσαι τόσο άχρηστος που δεν εμφανίστηκες καν στο Δικαστήριο να διεκδικήσεις το παιδί σου»).

β) Περαιτέρω, ο εγκαλών ισχυρίζεται ότι η εγκαλουμένη του ανακοίνωσε πως «δεν πρόκειται να δει άλλο το παιδί» και τον «προκαλούσε να αποτανθεί στο Αστυνομικό Τμήμα». Ο ισχυρισμός αυτός αντιβαίνει στα διδάγματα της κοινής λογικής, καθώς ουδείς εξυβρίζει ή απειλεί τον έτερο γονέα και την ίδια στιγμή τον προτρέπει να μεταβεί στην αστυνομία για να τον καταγγείλει. Επιπροσθέτως, εάν πράγματι είχαν λάβει χώρα τα ανωτέρω περιστατικά το μεσημέρι του Σαββάτου, ο εγκαλών θα είχε σπεύσει αμέσως στο Α.Τ. Λαυρίου, ωστόσο η έγκληση κατατέθηκε δύο ημέρες αργότερα, στις 10/03/2025.

Σε κάθε περίπτωση, ακόμη και αν υποτεθεί ότι οι φερόμενες εκφράσεις πράγματι ελέχθησαν, αυτές δεν στοιχειοθετούν τον απαιτούμενο ειδικό σκοπό εξύβρισης. Σύμφωνα με τη νομολογία του ΕΔΔΑ, η εξέταση των εκφράσεων πρέπει να γίνεται στο γενικότερο πλαίσιο της υπόθεσης (ΕΔΔΑ, Dimitriou v. Greece, 11.3.2021) και όχι απομονωμένα. Εν προκειμένω, οι φερόμενες εκφράσεις εντάσσονται στο πλαίσιο οξείας οικογενειακής αντιπαράθεσης, η οποία συνδέεται άμεσα με τη μη καταβολή της διατροφής του ανηλίκου τέκνου (που οδήγησε σε αναγκαστική κατάσχεση μισθού για την κάλυψη των παγίων εξόδων) και την εν γένει συμπεριφορά του εγκαλούντος.

Ειδικότερα, η συμπεριφορά του εγκαλούντος ως γονέα αποτελεί το αναγκαίο ερμηνευτικό πλαίσιο της υπόθεσης. Όπως προέκυψε από τις ανωμοτί εξηγήσεις, ο εγκαλών επιδείκνυε συστηματική αδιαφορία: διέκοψε τις συνεδρίες του ανηλίκου με την παιδοψυχολόγο αρνούμενος να ακολουθήσει τις συμβουλές της, αδιαφορούσε για τη σχολική πρόοδο του παιδιού, ενώ κατά τις εορτές του Πάσχα 2025, αντί να τηρήσει το πρόγραμμα επικοινωνίας, συνάντησε τον υιό του μόνο για λίγες ώρες τη Μεγάλη Δευτέρα, κατά τη διάρκεια των οποίων μιλούσε συνεχώς στο τηλέφωνο αδιαφορώντας για το παιδί, και αποχώρησε δηλώνοντας ότι δεν θα ξαναερχόταν. Επιπλέον, είχε παραλείψει να προσέλθει για επικοινωνία επί δύο συνεχόμενα Σαββατοκύριακα μετά την έκδοση της Προσωρινής Διαταγής.

Τα ανωτέρω περιστατικά αποτελούν το ερμηνευτικό πλαίσιο για την κατανόηση της αντίδρασης της εγκαλουμένης. Υπό αυτό το πρίσμα, οι φερόμενες δηλώσεις δεν αποτελούν «αδικαιολόγητη προσωπική επίθεση» (gratuitous personal attack) κατά την έννοια της νομολογίας του ΕΔΔΑ, ούτε συνιστούν απρόκλητη επίθεση. Αντιθέτως, αποτελούν λεκτική αντίδραση σε μία συγκεκριμένη κατάσταση και έκφραση αγανάκτησης για τη συστηματική αδιαφορία του εγκαλούντος απέναντι στις οικονομικές και ψυχολογικές ανάγκες του ανηλίκου, η οποία είχε οδηγήσει το παιδί μέχρι και σε ψυχοσωματικές αντιδράσεις. Συνεπώς, δεν αποδεικνύεται ότι η εγκαλουμένη ενήργησε με αποκλειστικό ή κύριο σκοπό την προσβολή της τιμής του εγκαλούντος, και αποκλείεται η συναγωγή του ειδικού σκοπού εξύβρισης, όπως πλέον απαιτεί αυστηρά η τροποποιημένη διάταξη του άρθρου 361 ΠΚ (Ν. 5090/2024).

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ:

1. Απορρίπτουμε την από 10/03/2025 έγκληση (ΑΒΜ: Ε.-.) του …, κατοίκου Λαμίας, οδός … (Ανώνυμος .), κατά της …, κατοίκου Αγίας Μαρίνας Κερατέας Αττικής, οδός ., για το αδίκημα της παραβίασης δικαστικής απόφασης (άρθρο 169Α ΠΚ, Ν. 4619/2019) και της εξυβρίσεως (άρθρο 361 §1 εδ.α Π.Κ.) καθόσον δεν προκύπτουν επαρκείς ενδείξεις για την κίνηση ποινικής δίωξης.

2. Θέτουμε τη σχηματισθείσα δικογραφία στο Αρχείο κατ’ άρθρο 51 παρ. 3 ΚΠΔ (Ν. 4620/2019).

3. Δεν επιβάλλουμε τα έξοδα στον εγκαλούντα, καθόσον δεν αποδείχθηκε δόλια πρόθεση ψευδούς καταμήνυσης ή βαριά αμέλεια κατά το άρθρο 580 ΚΠΔ.

4. Αντίγραφο της παρούσας να επιδοθεί στον εγκαλούντα, ο οποίος δύναται να ασκήσει προσφυγή ενώπιον του Εισαγγελέα Εφετών κατ’ άρθρο 52 ΚΠΔ εντός προθεσμίας δεκαπέντε (15) ημερών από την επίδοση.

Αθήνα, 18 Μαρτίου 2026

Η Εισαγγελέας

Μαρία Τσιριγώτη

Εισαγγελέας Πρωτοδικών