ΤΡΑΠΕΖΑ ΝΟΜΙΚΩΝ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΩΝ «ΙΣΟΚΡΑΤΗΣ»

 

ΜΠΑθ 6535/2018

 

Ελληνικό Κτηματολόγιο - Έμμισθοι δικηγόροι - Πρόσθετη παρέμβαση -.

 

Υφίσταται έννομο συμφέρον του Δικηγορικού Συλλόγου και της Ένωσης Εμμίσθων Δικηγόρων για την άσκηση πρόσθετης παρέμβασης υπέρ των εμμίσθων δικηγόρων του ΝΠΔΔ Ελληνικό Κτηματολόγιο. Πρόκειται για διαφορά από σύμβαση εργασίας ιδιωτικού δικαίου και όχι για διοικητική διαφορά. Μεταφορά εμμίσθων δικηγόρων σε θέσεις προσωπικού με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου κλάδου νομικών, με την ίδια φύση εργασίας, που παρείχαν και ως έμμισθοι δικηγόροι στην ανώνυμη εταιρία, στης οποίας τη θέση υπεισήλθε ως καθολικός διάδοχος το ΝΠΔΔ. Ο έλεγχος των τίτλων και της διαδικασίας κτηματογράφησης προσήκει να εκπληρώνεται από δικηγόρους, οι οποίοι δεσμεύονται από το καθήκον αληθείας, ευσυνειδησίας, πίστης έναντι του εντολέα, επιμέλειας, τήρησης του απορρήτου και ως δημόσιοι λειτουργοί και συλλειτουργοί της δικαιοσύνης ενεργούν με ανεξαρτησία και χωρίς ιεραρχική υποταγή κατά την ενάσκηση του έργου τους, όπως οι υπάλληλοι κλάδου νομικών. Η συνταγματικά προστατευόμενη ανεξαρτησία του δικηγόρου δεν του επιτρέπει να παρέχει τις υπηρεσίες του στο πλαίσιο σχέσης εξαρτημένης εργασίας με μόνη εξαίρεση τη σύμβαση έμμισθης εντολής, στο πλαίσιο της οποίας δεν υπόκειται ο δικηγόρος σε διευθυντικό δικαίωμα, ούτε σε υποχρεωτικό ωράριο. Πιθανολογείται ότι η διάκριση μεταξύ 12 θέσεων εμμίσθων δικηγόρων και 51 θέσεων Ι.Δ.Α.Χ. Π.Ε. Νομικής δεν πρέπει να τύχει εφαρμογής ως αντικείμενη στα συνταγματικές αρχές της ισότητας και της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας και ότι στις οργανικές θέσεις του ΝΠΔΔ πρέπει να τοποθετηθούν οι δικηγόροι της ανώνυμης εταιρίας ως δικηγόροι με σχέση έμμισθης εντολής και όχι υπάλληλοι Π.Ε. Νομικής, διότι η τελευταία ιδιότητα θα συνεπαγόταν την ιεραρχική υποταγή τους και την απώλεια της δικηγορικής ιδιότητας. Πιθανολογείται ότι η διοικητική διαδικασία επιλογής των 12 εμμίσθων δικηγόρων θα κριθεί ότι αντίκειται σε θεμελιώδεις διατάξεις του συντάγματος και έπρεπε να έχει τηρηθεί η διαδικασία του Κώδικα Δικηγόρων. Απόρριψη της αίτησης επειδή πιθανολογείται ότι θα απορριφθεί η αγωγή. Απόρριψη πρόσθετων παρεμβάσεων.

 

 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ

 

ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΩΝ ΜΕΤΡΩΝ

 

Αριθμός απόφασης 6535/2018

ΤΟ ΜΟΝΟΜΕΛΕΣ ΠΡΩΤΟΔΙΚΕΙΟ ΑΘΗΝΩΝ

 

 

Αποτελούμενο από το Δικαστή Γεώργιο Τζιώτη, Πρωτοδίκη, ο οποίος ορίσθηκε κατόπιν κλήρωσης, σύμφωνα με τις διατάξεις του Ν. 3327/2005.

 

Συνεδρίασε δημόσια στο ακροατήριό του την 18-07-2018, χωρίς τη σύμπραξη Γραμματέα, για να δικάσει την υπόθεση μεταξύ:

 

Των αιτούντων - υπέρ ων η πρόσθετη παρέμβαση: 1) ... 50) ..., οι 3ος, 10η, 18η, 22η, 39η, 40η και 50ος των οποίων παραστάθηκαν μετά του πληρεξούσιου δικηγόρου Δημήτριου Βασιλείου (Α.Μ. Δ.Σ.Α.: 16772) και οι λοιποί των οποίων παραστάθηκαν διά του ίδιου πληρεξούσιου δικηγόρου

 

Του καθ' ου n αίτηση - καθ' ου οι πρόσθετες παρεμβάσεις Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ», εδρεύοντος στην Αθήνα (Λεωφ. Μεσογείων αρ. 288), νομίμως εκπροσωπουμένου, το οποίο παραστάθηκε διά του πληρεξούσιου δικηγόρου, Γεώργιου Αντωνακόπουλου (A.M. Δ.Σ.Α.: 19464)

 

Του προσθέτως παρεμβαίνοντος Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία «ΔΙΚΗΓΟΡΙΚΟΙ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΑΘΗΝΩΝ», εδρεύοντος στην Αθήνα (οδός Ακαδημίας αρ. 60), νομίμως εκπροσωπουμένου, το οποίο παραστάθηκε διά των πληρεξούσιων δικηγόρων, Κωνσταντίνου Ρίζου (A.M. Δ.Σ.Α.: 25127) και Παναγιώτη Νικολόπουλου (A.M. Δ.Σ.Α.: 10406) και

 

Του προσθέτως παρεμβαίνοντος Σωματείου με την επωνυμία «ΕΝΩΣΗ ΕΜΜΙΣΘΩΝ ΔΙΚΗΓΟΡΩΝ Ν.Π.Ι.Δ.», εδρεύοντος στην Αθήνα (οδός Νικόδημου αρ. 2), νομίμως εκπροσωπουμένου, το οποίο παραστάθηκε διά του πληρεξούσιου δικηγόρου, Ανδρέα Κουτσολάμπρου (A.M. Δ.Σ.Α.: 12589).

 

Οι αιτούντες ζητούν να γίνει δεκτή η από 26-04-2018 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 41164/4306/03-05-2018 αίτησή τους, η συζήτηση της οποίας προσδιορίσθηκε αρχικώς για τη δικάσιμο της 15-06-2018, κατά την οποία αναβλήθηκε για τη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας.

 

Τα προσθέτως παρεμβαίνοντα νομικά πρόσωπα ζητούν να γίνουν δεκτές οι πρόσθετες παρεμβάσεις τους υπέρ των αιτούντων, οι οποίες ασκήθηκαν προφορικώς στο ακροατήριο του παρόντος Δικαστηρίου κατά την ημέρα της συνεδρίασης του στη δικάσιμο που αναφέρεται στην αρχή της παρούσας.

 

Κατά την συζήτηση της υπόθεσης, που έγινε δημόσια στο ακροατήριο του παρόντος Δικαστηρίου, οι πληρεξούσιοι δικηγόροι των διαδίκων και των προσθέτως παρεμβαινόντων ανέπτυξαν προφορικά τους ισχυρισμούς τους και ζήτησαν να γίνουν δεκτοί.

 

 

ΑΦΟΥ ΜΕΛΕΤΗΣΕ ΤΗ ΔΙΚΟΓΡΑΦΙΑ

ΣΚΕΦΤΗΚΕ ΚΑΤΑ ΤΟ ΝΟΜΟ

 

 

Νόμιμα φέρονται προς συζήτηση: α) η από 26-04-2018 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 41164/4306/03-05-2018 αίτηση, β) η πρόσθετη παρέμβαση του Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία «Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών», η οποία ασκήθηκε προφορικά κατά την επ' ακροατηρίω διαδικασία, με δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου του προσθέτως παρεμβαίνοντος νομικού προσώπου, συμπεριλήφθηκε δε στο από 23-07-2018 κατατεθέν έγγραφο σημείωμα του και ως αίτημα έχει την υποστήριξη της ως άνω αναφερόμενης αίτησης και γ) η πρόσθετη παρέμβαση του σωματείου με την επωνυμία «Ένωση Εμμίσθων Δικηγόρων», η οποία ασκήθηκε προφορικά κατά την επ' ακροατηρίω διαδικασία, με δήλωση του πληρεξουσίου δικηγόρου του προσθέτως παρεμβαίνοντος νομικού προσώπου, συμπεριλήφθηκε δε στο από 20-07-2018 κατατεθέν έγγραφο σημείωμα του και ως αίτημα έχει την υποστήριξη της ως άνω αναφερόμενης αίτησης, άπασες των οποίων πρέπει να ενωθούν και να συνεκδικασθούν λόγω της μεταξύ τους συνάφειας και προς διευκόλυνση και επιτάχυνση της διεξαγωγής της δίκης (άρθρο 246 ΚΠολΔ).

 

Οι αιτούντες, άπαντες δικηγόροι εγγεγραμμένοι στον κατά τόπο οικείο δικηγορικό σύλλογο, ισχυρίζονται ότι παρείχαν επί σειρά ετών τις υπηρεσίες τους στην «ΕΘΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ Α.Ε.» ως δικηγόροι με σύμβαση έμμισθης εντολής με πάγια αντιμισθία (αορίστου χρόνου), αμειβόμενοι με βάση το ενιαίο μισθολόγιο (άρθρο 7§1 περ. ιη' Ν. 4354/2015). Ότι με την κατάργηση του νομικού προσώπου της «Ε.Κ.Χ.Α. Α.Ε.» και τη σύσταση του καθ' ου Νομικού Προσώπου Δημοσίου Δικαίου με την επωνυμία «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ» με το Ν. 4512/2018, προβλέφθηκε διά της διάταξης του άρθρου 19 §3 εδ. β' του ίδιου νόμου η μεταφορά απάντων αυτών σε ισάριθμες οργανικές θέσεις υπαλλήλων πανεπιστημιακής εκπαίδευσης (Π.Ε.) κλάδου νομικών (άρθρο 17 §1 περ. α' υποπ. γ' Ν. 4512/2018), στις οποίες θα είχαν το ίδιο αντικείμενο απασχόλησης με τη διαφορά ότι πλέον θα απασχολούνταν με σχέση ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου, παρ' όλο που ουδεμία μεταβολή στις ανάγκες του καθ' ου Ν.Π.Δ.Δ. συνέτρεξε. Ότι σε περίπτωση που, δι' έγγραφης δήλωσης τους, δεν αποδέχονταν τη μεταφορά τους στη θέση υπαλλήλων Π.Ε. Νομικής Ι.Δ.Α.Χ., θα λυόταν η σχέση εργασίας μεταξύ αυτών και του καθ' ου, όπως πράγματι συνέβη για ορισμένους εκ των αιτούντων. Ότι αφενός η ανάγκη διασφάλισης της ορθολογικής, αποτελεσματικής και διαρκούς λειτουργίας της Διοίκησης και η παροχή υπηρεσιών που επιβάλλεται να εξασφαλίζονται για τους διοικούμενους στο πλαίσιο του κοινωνικού κράτους δικαίου και αφετέρου η τήρηση των συνταγματικών αρχών της ισότητας, της αξιοκρατίας, της αναλογικότητας, της μη διάψευσης της εμπιστοσύνης του διοικούμενου προς τη Διοίκηση επιτάσσουν να εξακολουθήσει το καθ' ου να απασχολεί αυτούς ως δικηγόρους και όχι ως υπαλλήλους Π.Ε. Νομικής, όπως προέβλεψε ο συστατικός αυτού Ν. 4512/2018. Ότι αυτό, άλλωστε, επιβάλλει και η διαφύλαξη της προσωπικότητας τους και η επείγουσα ανάγκη της μη απώλειας των απαραίτητων μέσων για τη διαβίωση των ιδίων και των οικογενειών τους.

 

Με βάση αυτό το ιστορικό, όπως παραδεκτώς το συμπλήρωσαν με το από 24-07-2018 σημείωμα τους χωρίς μεταβολή της ιστορικής και νομικής βάσης της αίτησης, οι αιτούντες ζητούν, ως ασφαλιστικό μέτρο, να υποχρεωθεί το καθ' ου να τους απασχολεί προσωρινά με βάση σύμβαση έμμισθης εντολής δικηγόρου, με τους ίδιους όρους όπως πριν από την έναρξη ισχύος του Ν. 4512/2018, ήτοι πριν την 25-04-2018, υποχρεούμενο άλλως να καταβάλλει χρηματική ποινή 300 ευρώ για κάθε ημέρα που παραλείπει να πράξει τούτο, μέχρι την έκδοση τελεσίδικης απόφασης επί της από 07-05-2018 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 43670/97/07-05-2018 αγωγής τους με το ίδιο αντικείμενο και, τέλος, να επιβληθούν σε βάρος του καθ' ου τα δικαστικά έξοδά τους.

 

Με αυτό το περιεχόμενο και αιτήματα η αίτηση αρμοδίως φέρεται προς εκδίκαση ενώπιον του Δικαστηρίου τούτου κατά τη διαδικασία των άρθρων 686 επ. ΚΠολΔ. το οποίο έχει δικαιοδοσία προς εκδίκαση της ένδικης διαφοράς, απορριπτόμενου του περί του αντιθέτου ισχυρισμού του καθ' ου καθόσον πρόκειται για διαφορά ιδιωτικού δικαίου που γεννάται από συμβάσεις εργασίας ιδιωτικού δικαίου και όχι για διοικητική διαφορά (βλ. ΑΕΔ 3/2004 ΕΕργΔ 2005.216, ΟλΑΠ 18/2006, ΣτΕ 1070/2012, ΣτΕ 1537, 1538, 1539/2006 ΤΝΠ Νόμος), είναι δε ορισμένη και νόμιμη, καθώς στηρίζεται στις διατάξεις των άρθρων 731 επ. και 946 ΚΠολΔ, σε συνδυασμό με τις διατάξεις των άρθρων 648 επ. και 713 επ. ΑΚ και, συνεπώς, πρέπει να ερευνηθεί περαιτέρω ως προς την ουσιαστική βασιμότητα της, συνεκδικαζόμενη, όπως ήδη αναφέρθηκε, με τις νομότυπα προφορικώς ασκηθείσες πρόσθετες υπέρ των αιτούντων παρεμβάσεις από α) το Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία «Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών» και β) το σωματείο με την επωνυμία «Ένωση Εμμίσθων Δικηγόρων» (βλ. ΜΠΑμαλ 40/2016 ΕλλΔνη 2016. 1443), οι οποίοι δικαιολογούν το έννομο συμφέρον στην άσκηση τους (άρθρα 80 και 686 §6 ΚΠολΔ, όπως η παρ.6 αντικαταστάθηκε με το άρθρο 23 Ν. 4509/2017).

 

Από την εκτίμηση της ένορκης κατάθεσης του μάρτυρα των αιτούντων, ..., σε συνδυασμό με το σύνολο των επικαλούμενων και προσκομιζόμενων εγγράφων, πιθανολογήθηκαν τα ακόλουθα πραγματικά περιστατικά: Οι αιτούντες είχαν συνάψει συμβάσεις έμμισθης εντολής με πάγια αντιμισθία αορίστου χρόνου με τη ανώνυμη εταιρεία με την επωνυμία «ΕΘΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ Α.Ε.» («Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.»), η οποία είχε συσταθεί με την υπ' αριθμόν 81706/6085/1995 απόφαση των Υπουργών Εθνικής Οικονομίας, Οικονομικών και Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων (ΦΕΚ Β' 872/1995), που εκδόθηκε κατ' εξουσιοδότηση της διάταξης του άρθρου 14 §1 Ν. 2308/1995 (ΦΕΚ Α' 114/1995) και μετονομάστηκε ως άνω με τη διάταξη του άρθρου 1 §1 εδ. β' Ν. 4164/2013 (ΦΕΚ Α' 156/2013). Μοναδικός μέτοχος της εταιρείας «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.» ήταν το Ελληνικό Δημόσιο και αυτή λειτουργούσε σύμφωνα με τους κανόνες της ιδιωτικής οικονομίας, διεπόμενη από τις διατάξεις του άρθρου 5 Ν. 2229/1994, του Κ.Ν. 2190/1920, του Ν. 2308/1995 και του Ν. 2664/1998, όπως ίσχυαν, ενώ με το Ν. 3899/2010 εντάχθηκε στο πεδίο εφαρμογής του Κεφαλαίου Α' Ν. 3429/2005 «Δημόσιες Επιχειρήσεις και Οργανισμοί ΔΕΚΟ». Ωστόσο, δυνάμει των διατάξεων του άρθρου 1 §§1, 3 και 4 Ν. 4512/2018 καταργήθηκε η προαναφερθείσα εταιρεία με την επωνυμία «ΕΘΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ ΚΑΙ ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΗ Α.Ε.», χωρίς να τεθεί σε εκκαθάριση και διαγράφηκε από το Γενικό Εμπορικό Μητρώο (Γ.Ε.ΜΗ.) του Ν. 3419/2005 (Α' 297/2005). Στη θέση της συστάθηκε το καθ' ου νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «ΕΘΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ», το οποίο υπεισήλθε αυτοδικαίως ως καθολικός διάδοχος στο σύνολο των πάσης φύσης αρμοδιοτήτων, δικαιωμάτων, υποχρεώσεων και λοιπών εννόμων σχέσεων της «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.». Ο νέος φορέας είναι αρμόδιος, μεταξύ άλλων, για: α) τη σύνταξη, τήρηση, ενημέρωση και λειτουργία του Εθνικού Κτηματολογίου, σύμφωνα με όσα ορίζονται στους νόμους 2308/1995 και 2664/1998, β) την τήρηση, ενημέρωση και λειτουργία του συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών σύμφωνα με όσα ορίζονται στο Κ.Δ. 19/23-07-1941 (Α' 244), όπως τροποποιήθηκε με το Ν.Δ. 811/19-01-1971 (Α' 9), καθώς και την τήρηση, ενημέρωση και λειτουργία των Κτηματολογίων Ρόδου και Κω-Λέρου σύμφωνα με όσα ορίζονται στο Κ.Δ. 132 της 1ης Σεπτεμβρίου 1929, όπως ισχύει, και στην παρ. 2 του άρθρου 8 Ν. 510/1974 (Α' 298), στις περιοχές στις οποίες δεν έχει επεκταθεί η λειτουργία του Εθνικού Κτηματολογίου και έως την ολοκλήρωση της κτηματογράφησης του συνόλου της χώρας, γ) την τήρηση και διαχείριση των αρχείων του συστήματος Μεταγραφών και Υποθηκών και δ) την τήρηση, ενημέρωση και λειτουργία του συστήματος ενεχύρων σε κινητά χωρίς παράδοση, άλλων συμβάσεων παροχής ασφάλειας επί κινητών,  καθώς  και της ενεχύρασης ή εκχώρησης επιχειρηματικών απαιτήσεων ή άλλων δικαιωμάτων, σύμφωνα με όσα ορίζονται στα Κεφάλαια Α', Β' και Γ του Ν. 2844/2000 (Α' 220), μέχρι την έκδοση του προεδρικού διατάγματος που προβλέπεται στην παράγραφο 1 του άρθρου 19 του ίδιου νόμου (βλ. άρθρο 1 §8 Ν. 4512/2018). Περαιτέρω, με τις διατάξεις του άρθρου 19 Ν. 4512/2018 προβλέφθηκε ότι στις οργανικές θέσεις που δημιουργήθηκαν στο «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ Ν.Π.Δ.Δ.» με την παράγραφο 1 του άρθρου 17 του ίδιου νόμου, μεταφέρθηκε, με τη δημοσίευση του εν λόγω νόμου, το προσωπικό ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου (Ι.Δ.Α.Χ.), που υπηρετούσε στην «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.» κατά τη δημοσίευση του, εφόσον κατείχε τα τυπικά προσόντα πρόσληψης του κλάδου, της εκπαιδευτικής βαθμίδας και της ειδικότητας των αντίστοιχων θέσεων. Ειδικότερα, όμως, όσον αφορά στις θέσεις δικηγόρων, με το άρθρο 17 §1 περ. α' στ. ιι' Ν. 4512/2018, προβλέφθηκε η σύσταση μόνο δώδεκα [12] θέσεων δικηγόρων με έμμισθη εντολή και η επιλογή τους θα γινόταν μεταξύ των συνολικά εξήντα τριών [63] δικηγόρων, που απασχολούνταν ως τότε με σύμβαση έμμισθης εντολής αορίστου χρόνου στην «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.», με βάση τα κριτήρια που όρισε η διάταξη του άρθρου 19 §3 Ν. 4512/2018, ήτοι κατόπιν συνεκτίμησης των ετών προϋπηρεσίας στην «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.» και τα νομικά πρόσωπα τα οποία διαδέχθηκε, του αριθμού παραστάσεων ως πληρεξούσιοι της «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.» και των νομικών προσώπων τα οποία διαδέχθηκε και συνέντευξης από το Δ.Σ., ενώ για την τελική μοριοδότηση ο συνολικός   αριθμός των μορίων κάθε κριτηρίου πολλαπλασιάζεται με τον εξής συντελεστή: αα) 40% για τα έτη προϋπηρεσίας, ββ) 40% για τον αριθμό παραστάσεων, γγ) 20% για τη συνέντευξη και, σύμφωνα με την ίδια διάταξη, τα ως άνω κριτήρια θα αξιολογούνταν ως ακολούθως: ααα) για κάθε έτος προϋπηρεσίας 25 μόρια, με ανώτατο όριο τα 500 μόρια, βββ) για 1-15 παραστάσεις 100 μόρια, για 16-30 παραστάσεις 200 μόρια, για 31-45 παραστάσεις 300 μόρια, για 46-60 παραστάσεις 400 μόρια, για 61 παραστάσεις και άνω 500 μόρια, γγγ) για τη συνέντευξη κατ' ανώτατο όριο 500 μόρια. Το σύνολο των μορίων που μπορούσε να λάβει ένας υποψήφιος από κάθε μέλος του Δ.Σ. δεν μπορούσε να υπερβαίνει τα 500 μόρια. Η τελική μοριοδότηση της συνέντευξης κάθε υποψηφίου θα προέκυπτε από το μέσο όρο των βαθμών των μελών του Διοικητικού Συμβουλίου. Για τους υπόλοιπους δικηγόρους που απασχολούνταν με έμμισθη εντολή στην «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.», οι οποίοι δεν «μεταφέρθηκαν» στις δώδεκα [12] θέσεις έμμισθης εντολής της υποπερίπτ. ιι' της περίπτωσης α' της παρ. 1 του άρθρου 17 Ν. 4512/2018 (άπαντες οι αιτούντες), προβλέφθηκε με το άρθρο 19 §3 περ. β' Ν. 4512/2018 ότι θα «μεταφέρονταν» αυτοδίκαια στις συνιστώμενες με την υποπερίπτωση γγ' της περίπτωσης α', της παραγράφου 1 του άρθρου 17 θέσεις, δηλαδή στις πενήντα μία [51] θέσεις προσωπικού με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου Κλάδου Νομικών, εκτός εάν εντός προθεσμίας δέκα ημερών από το πέρας της προθεσμίας του τελευταίου εδαφίου της περίπτωσης α' της ίδιας παραγράφου δήλωναν, με αίτηση τους προς το καθ' ου, ότι δεν επιθυμούν τη μεταφορά, οπότε καταβάλλεται η αποζημίωση που προβλέπεται στις διατάξεις του άρθρου 46 Ν. 4194/2013 (Α' 208/2013). Κατόπιν των ανωτέρω, σε συνέχεια της από 25-04-2018 απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου του Ν.Π.Δ.Δ. «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ», με την οποία επελέγησαν 12 πρόσωπα εκ των υπηρετούντων στη «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.» δικηγόρων, ώστε να καλύψουν τις θέσεις εμμίσθων δικηγόρων του διαδεχόμενου  αυτήν Ν.Π.Δ.Δ., με αίτηση τους οι ... δήλωσαν προς το καθ' ου Ν.Π.Δ.Δ. «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ», κατ' εφαρμογή του άρθρου 19 §3 περ. β' Ν. 4512/2018 εντός της προβλεπόμενης σε αυτό προθεσμίας, ότι δεν επιθυμούν τη «μεταφορά» τους στις συνιστώμενες με την υποπερίπτωση γγ' της περίπτωσης α' της παραγράφου 1 του άρθρου 17 οργανικές θέσεις, ήτοι στις θέσεις Ι.Δ.Α.Χ. κλάδου Π.Ε. Νομικών.

 

Στους ανωτέρω ακολούθως κατεβλήθη η αποζημίωση που προβλέπεται στις διατάξεις του άρθρου 46 Ν. 4194/2013, σύμφωνα με τα οριζόμενα στο άρθρο 19 §3 περ. β' Ν. 4512/2018, μετά την έκδοση της από 18-06-2018 σχετικής απόφασης (Πρακτικό υπ’ αρ. … - …° θέμα) του Διοικητικού Συμβουλίου του Ν.Π.Δ.Δ. «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ». Ακολούθως, δια της από 07-06-2018 απόφασης του Δ.Σ. του καθ' ου η αίτηση Ν.Π.Δ.Δ., τοποθετήθηκαν τριάντα εκ των αιτούντων στις δια του Ν. 4512/2018 συσταθείσες οργανικές θέσεις Π.Ε. Νομικών, εφόσον αυτοί δεν αρνήθηκαν την τοποθέτηση τους εντός της δεκαήμερης προθεσμίας που όριζε το άρθρο 19 §3 περ. β' Ν. 4512/2018 και ανατέθηκαν σε αυτούς τα καθήκοντα, που περιγράφονταν αναλυτικά στην ίδια απόφαση. Συγκεκριμένα, στο Τμήμα Νομικής Υποστήριξης Εσωτερικής Λειτουργίας τοποθετήθηκε η ..., στο Τμήμα Νομικής Υποστήριξης Κτηματολογίου οι .... Με την ίδια απόφαση (9° θέμα) του Διοικητικού Συμβουλίου τοποθετήθηκαν οι προϊστάμενοι στη Νομική Διεύθυνση του Ν.Π.Δ.Δ. και συγκεκριμένα στο Τμήμα Νομικής Υποστήριξης Εσωτερικής Λειτουργίας τοποθετήθηκε ο ..., στο Τμήμα Νομικής Υποστήριξης Κτηματολογίου η ..., στο Τμήμα Νομικής Υποστήριξης Κτηματογράφησης η ... και στην Διεύθυνση των Τμημάτων η .... Επιπροσθέτως, αναφορικά με τα ανατιθέμενα καθήκοντα, ορίζει η εν λόγω από 07-06-2018 απόφαση του Δ.Σ. του καθ' ου ότι «Οι υπάλληλοι ΠΕ Νομικών αναλαμβάνουν και εκτελούν, κατόπιν εντολής του Προϊσταμένου του τμήματος της Νομικής Διεύθυνσης, τα παρακάτω έργα και καθήκοντα, νομικά και διοικητικά: Εξέταση υποθέσεων, προβλημάτων, θεμάτων και αιτημάτων που αφορούν τις αρμοδιότητες του Τμήματος και τη σύνταξη σχεδίων απαντήσεων για τα παραπάνω. Παρακολούθηση, συστηματοποίηση νομοθεσίας και νομολογίας και την ενημέρωση του Προϊσταμένου του για θέματα αρμοδιότητας του Τμήματος που αφορούν τον Φορέα και εισήγηση τρόπων εφαρμογής της νομοθεσίας. Παροχή συνδρομής στις υπηρεσίες του φορέα και στους δικηγόρους για την παρακολούθηση όλων των ανακοπών, προσφυγών, αγωγών, ενστάσεων και λοιπών ενδίκων βοηθημάτων και μέσων που ασκούνται από τρίτους κατά του Φορέα και από τον φορέα κατά τρίτων και την τήρηση όλων των διαδικασιών για τη διασφάλιση των συμφερόντων του Φορέα και σύνταξη εισηγήσεων/απόψεων για την υποστήριξη των συμφερόντων του Φορέα. Έλεγχο των συμβάσεων κτηματογράφησης, δασικών χαρτών και κάθε άλλου έργου και των παραστατικών/στοιχείων που αφορούν τους συμμετέχοντες, κατά τη διενέργεια των διαγωνισμών για την ανάθεση των συμβάσεων αυτών, κατά την υπογραφή, καθώς και κατά την εκτέλεση τους. Έλεγχο των τυπικών προϋποθέσεων και της νομιμότητας των αιτήσεων για την εγγραφή πράξεων στα τηρούμενα στα Κτηματολογικά Γραφεία και Υποκαταστήματα βιβλία, καθώς και στα έμμισθα Υποθηκοφυλακεία κατά τη μεταβατική τους λειτουργία ως Κτηματολογικά Γραφεία κατά τις διατάξεις του άρθρου 23 του ν. 2664/1998, σύμφωνα με τα επιμέρους συστήματα δημοσιότητας και τη διόρθωση των κτηματολογικών εγγραφών κατά την κείμενη νομοθεσία. Την υποβολή σχετικών εισηγήσεων για τα προηγούμενα στον Προϊστάμενο του Γραφείου, των Υποκαταστημάτων και τον έμμισθο Υποθηκοφύλακα του μεταβατικού Κτηματολογικού Γραφείου, καθώς και την παροχή κάθε απαραίτητης υποστήριξης για συναφή θέματα και ζητήματα προς τον ίδιο και τους αιτούμενους στην εγγραφή πράξης ή διόρθωσης. Τη συνεργασία με το προσωπικό της Δ/νσης Κτηματολογίου για κάθε συναφές θέμα σχετικά με την καθοδήγηση και υποστήριξη των εργασιών και των διαδικασιών Κτηματολογικού Γραφείου, Υποκαταστήματος και Υποθηκοφυλακείου που λειτουργεί μεταβατικά ως Κτηματολογικό Γραφείο, προς το σκοπό της ομοιογενούς αντιμετώπισης τους. Παροχή νομικής υποστήριξης για την ερμηνεία και την εφαρμογή της νομοθεσίας για την εγγραφή πράξεων στα τηρούμενα βιβλία και τη διόρθωση των κτηματολογικών εγγραφών κατά την κείμενη νομοθεσία τις διαδικασίες και τη λειτουργία του Κτηματολογίου στα Υποθηκοφυλακεία, έμμισθα και άμισθα, κατά τη μεταβατική τους λειτουργία ως Κτηματολογικά Γραφεία σύμφωνα με το άρθρο 23 του ν. 2666/1998 και τη συνεργασία με το προσωπικό της Δ/νσης Κτηματολογίου για κάθε συναφές θέμα σχετικά με την καθοδήγηση και υποστήριξη των εργασιών και των διαδικασιών στις υπηρεσίες αυτές για τα ίδια θέματα. Νομική παρακολούθηση των συμβάσεων, καθώς και διενέργεια ελέγχων παραδοτέων των συμβάσεων και σύνταξη εισήγησης για τυχόν διορθωτικές ενέργειες επ' αυτών, όπου απαιτείται. Διενέργεια υποστηρικτικών εργασιών σχετικά με τη συγκρότηση και τη λειτουργία των Επιτροπών που συγκροτούνται κατ' εφαρμογή της νομοθεσίας περί Κτηματολογίου. Συμμετοχή σε ημερίδες, σεμινάρια ενημέρωσης ή και εκπαίδευσης τρίτων και προσωπικού του φορέα που οργανώνει ο φορέας δια των υπηρεσιών του ή και τρίτοι, ύστερα από σχετική πρόσκληση για διάφορα ζητήματα που αφορούν την λειτουργία του φορέα, παρέχοντας τις απαραίτητες ειδικές νομικές γνώσεις και ερμηνευτικές κατευθύνσεις. Συμμετοχή σε ομάδες εργασίας ή ομάδες διοίκησης έργου που συγκροτούνται με αποφάσεις της Διοίκησης του φορέα. Σύνταξη εισηγήσεων για την έκδοση κανονιστικών πράξεων προς εφαρμογή της νομοθεσίας του Κτηματολογίου και κάθε πράξης που αφορά στην επίτευξη των σκοπών του φορέα, καθώς και τα σχέδια των οικείων πράξεων. Νομική υποστήριξη και συνεργασία με τις Υπηρεσίες του Φορέα για την εκτέλεση των καθηκόντων τους. Εκτέλεση οποιουδήποτε άλλου καθήκοντος που τους ανατίθεται και είναι σχετικό με τις αρμοδιότητες της Νομικής Διεύθυνσης και το έργο του φορέα». Πρέπει, επιπλέον, να τονισθεί ότι κατά τα οριζόμενα στο άρθρο 21 Ν. 4512/2018, όπως τροποποιήθηκε μετά την εκπνοή της δεκαήμερης προθεσμίας του άρθρου 19 §3 περ. β' Ν. 4512/2018 και ισχύει με το άρθρο 55 §2 Ν. 4546/2018 (ΦΕΚ Α' 101/12-06-2018), για τις αποδοχές και την ένταξη του εν λόγω προσωπικού σε μισθολογικά κλιμάκια λαμβάνεται υπόψη ως χρόνος υπηρεσίας τους ο χρόνος από την πρόσληψη τους με έμμισθη εντολή στην «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.», ενώ εάν προκύπτει για τους ανωτέρω μείωση των αποδοχών που λάμβαναν την 01-01-2018, το ποσό της μείωσης καταβάλλεται ως προσωπική διαφορά. Από όλα τα ανωτέρω προκύπτουν τα ακόλουθα συμπεράσματα: Ο σκοπός της ανώνυμης εταιρείας με την επωνυμία «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.» κατά το σκέλος της μελέτης, σύνταξης, λειτουργία και τήρησης του Εθνικού Κτηματολογίου, συμπίπτει απολύτως με το σκοπό του καθ' ου Ν.Π.Δ.Δ., το οποίο, μάλιστα, επιφορτίστηκε περαιτέρω με τις επιπλέον αρμοδιότητες, που προέβλεψε η διάταξη του άρθρου 1 §8 στ. β'-η' Ν. 4512/2018. Σε κάθε περίπτωση, προβλέφθηκε νομοθετικά ότι το «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ» υπεισέρχεται ως καθολικός διάδοχος στη θέση της «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.» και αυτοδικαίως στο σύνολο των πάσης φύσης αρμοδιοτήτων, δικαιωμάτων, υποχρεώσεων και λοιπών εννόμων σχέσεων της «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.». Στο νέο φορέα (καθ' ου Ν.Π.Δ.Δ.) συστάθηκαν συνολικά 63 θέσεις νομικών που θα στελεχώνουν τη Νομική Διεύθυνση του καθ' ου (12 δικηγόρων με σχέση έμμισθης εντολής και 51 θέσεις προσωπικού Κλάδου Νομικών με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου), ισάριθμες δηλαδή με τους δικηγόρους που συνεργάζονταν με την προϋπάρχουσα ανώνυμη εταιρεία «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.» με σχέση έμμισθης εντολής αορίστου χρόνου. Από τον ίδιο το σκοπό του νεοσυσταθέντος Ν.Π.Δ.Δ., ο οποίος κατά βάση ταυτίζεται με το σκοπό της «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.», καθώς και από τα καθήκοντα, τα οποία επρόκειτο να ανατεθούν σε όσους δικηγόρους θα μεταφέρονταν αυτοδικαίως στις πενήντα μία [51] θέσεις προσωπικού με σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου αορίστου χρόνου Κλάδου Νομικών του άρθρου 17 §1 περ. α' υποπερ. γγ' Ν. 4512/2018 και τα οποία διαγράφονταν στην από 07-06-2018 απόφαση του Δ.Σ. του καθ' ου φορέα, όπως αναφέρθηκαν αναλυτικά παραπάνω, πιθανολογείται ότι η φύση της εργασίας που παρείχαν οι δικηγόροι, μεταξύ των οποίων και οι αιτούντες, στην «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.» ήταν η ίδια με αυτή, την οποία κλήθηκαν να παράσχουν στο "ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ" ως υπάλληλοι Π.Ε. Νομικής. Συγκεκριμένα τα καθήκοντα αυτά πιθανολογείται ότι εντάσσονται στη δικηγορική ύλη και προσιδιάζουν στη δικηγορική ιδιότητα και δη στην ιδιότητα του έμμισθου δικηγόρου, που προσφέρει αποκλειστικά νομικές υπηρεσίες, ως νομικός σύμβουλος ή ως δικηγόρος, σε συγκεκριμένο εντολέα, σταθερά και μόνιμα, αμειβόμενος αποκλειστικά με πάγια περιοδική αμοιβή (βλ. άρθρα 1, 42 Ν. 4194/2013 [ΚωδΔικ]), ενώ δεν ασκεί οποιαδήποτε έννομη επιρροή το γεγονός ότι ορισμένα μόνο από τα ανατεθέντα σε αυτούς διοικητικά καθήκοντα θα μπορούσαν να εκπληρωθούν από υπαλλήλους Π.Ε. Νομικής - μη δικηγόρους. Πιο εναργώς αντιληπτό θα καταστεί αυτό, ότι δηλαδή τα ανατιθέμενα από το καθ' ου καθήκοντα στους υπαλλήλους Π.Ε. Νομικής προσήκει στην πραγματικότητα να εκπληρώνονται από δικηγόρους, αν ληφθεί υπ' όψη η φύση αυτών των καθηκόντων σε συνδυασμό με τη βαρύτητα, την οποία το δικαϊικό σύστημά μας προσδίδει στο λειτούργημα του δικηγόρου. Ειδικότερα, αποστολή των δικηγόρων είναι η προστασία των δικαιωμάτων και εννόμων συμφερόντων των εντολέων τους ενώπιον των δικαστηρίων και της διοίκησης, στο πλαίσιο της πραγμάτωσης του δικαιώματος δικαστικής προστασίας. Η άσκηση του λειτουργήματος της δικηγορίας συνοδεύεται από ιδιαίτερες υποχρεώσεις, που δεσμεύουν το δικηγόρο, όπως ιδίως το καθήκον αληθείας, ευσυνειδησίας και επιμέλειας κατά την άσκηση των καθηκόντων του, καθήκον πίστης έναντι του εντολέα του, υποχρέωση απορρήτου και δέσμευση από το περιεχόμενο της εντολής που του ανατέθηκε. Ο χαρακτηρισμός του δικηγόρου ως δημόσιου λειτουργού και συλλειτουργού της δικαιοσύνης (βλ. άρθρα 1, 2 Ν. 4194/2013 [ΚωδΔικ]), συνεπάγεται περαιτέρω την ανεξαρτησία του και την έλλειψη ιεραρχικής υποταγής κατά την ενάσκηση του έργου του, επί τω τέλει διασφάλισης των δικαιωμάτων δικαστικής προστασίας και δίκαιης δίκης, αλλά και την πραγμάτωση της αρχής του κράτους δικαίου. Η διάταξη του άρθρου 2 του Κώδικα Δικηγόρων περιλαμβάνει ρητή αναφορά στην ανεξάρτητη θέση του δικηγόρου, ανεξαρτησία η οποία νοείται τόσο έναντι των κρατικών οργάνων όσο και ως διατήρηση της ελευθερίας χειρισμού της υπόθεσης εντός των ορίων του νόμου και του συμφέροντος του εντολέα του (άρθρο 5 περ. δ' Ν. 4194/2013 [ΚωδΔικ]).

 

Πράγματι, η ανεξαρτησία κατά την ενάσκηση της δικηγορίας, συνδεόμενη με τα ανωτέρω θεμελιώδη δικαιώματα και αρχές, επιβάλλει στην Πολιτεία να επιτρέπει στο δικηγόρο την ελεύθερη και ακώλυτη άσκηση του έργου του, με κύριο γνώμονα τη νομιμότητα σε συνδυασμό με την υπεράσπιση των συμφερόντων του εντολέα του. Η ανεξαρτησία κατά την άσκηση του δικηγορικού λειτουργήματος, με τη συνταγματική διάσταση που προεκτέθηκε, δεν επιτρέπει στον δικηγόρο να παρέχει τις υπηρεσίες του στο πλαίσιο σχέσης εξαρτημένης εργασίας, υποκείμενος στο διευθυντικό δικαίωμα οποιουδήποτε εργοδότη (συμπεριλαμβανομένου και του Δημοσίου), καθώς η υπαλληλική εξάρτηση δεν συνάδει με τον χαρακτήρα της δικηγορίας, κατά τα ανωτέρω. Εξαίρεση αποτελεί η άσκηση δικηγορίας στο πλαίσιο σύμβασης έμμισθης εντολής, κατά τα οριζόμενα στα άρθρα 42 επ. του Κώδικα Δικηγόρων. Η έμμισθη εντολή θεωρείται εξαίρεση στον κανόνα της απαγόρευσης άσκησης δικηγορίας με σύνδεση υπαλληλικής σχέσης. Η σύμβαση έμμισθης εντολής εξαιρείται από την απαγόρευση, επειδή δεν φέρει τα κύρια χαρακτηριστικά της σύμβασης εξαρτημένης εργασίας, όπως ιδίως την παροχή υπηρεσιών υπό τις ειδικές οδηγίες του εργοδότη, την υπαγωγή στο διευθυντικό δικαίωμα, το υποχρεωτικό ωράριο κ.λπ. Στο πλαίσιο, δηλαδή, της σύμβασης έμμισθης εντολής, ο δικηγόρος παρέχει αμιγώς νομικές υπηρεσίες, σε συγκεκριμένο εντολέα, έναντι περιοδικής πάγιας αμοιβής, διατηρώντας όμως την ανεξαρτησία του και τις λοιπές ειδικές υποχρεώσεις που αναφέρθηκαν προηγουμένως. Πράγματι, η παροχή νομικών συμβουλών από δικηγόρο, ακόμα και με σχέση πάγιας αντιμισθίας, δεν μπορεί να αποτελέσει αντικείμενο σύμβασης εξηρτημένης εργασίας, καθόσον η σχέση αυτή θεωρείται ότι είναι σχέση απόλυτης εμπιστοσύνης, συναπτόμενη με σύμβαση ιδιόμορφης έμμισθης εντολής, λογιζόμενη πάντοτε ως σύμβαση αορίστου χρόνου (βλ. ΟλΑΠ 25/2002 ΤΝΠ Νόμος).

 

Από τα ανωτέρω συνάγεται ότι τα περιγραφόμενα "νομικά καθήκοντα" που ανατέθηκαν στους υπαλλήλους Π.Ε. Νομικής με την από 07-06-2018 απόφαση του Δ.Σ.  του καθ' ου φορέα, εκ του περιεχομένου τους, απαιτείται να εκπληρώνονται από δικηγόρους λόγω των εχεγγύων που συνεπάγεται η φύση του λειτουργήματός τους, η θεσμική θέση τους στην έννομη τάξη μας και η ανεξαρτησία της επιστημονικής τους άποψης από οποιαδήποτε υπαλληλική ιεραρχία. Τα παραπάνω συμπεράσματα πρέπει να ληφθούν υπ' όψη σε συνδυασμό με τη μισθολογική εξίσωση μεταξύ των 12 θέσεων έμμισθων δικηγόρων και των 51 θέσεων Ι.Δ.Α.Χ. Π.Ε. Νομικής, που καθιερώθηκε με την τροποποίηση του άρθρου 21 Ν. 4512/2018 με το άρθρο 55 §2 Ν. 4546/2018, από το οποίο συνάγεται ότι οι μεταφερόμενοι δικηγόροι στις 51 θέσεις Ι.Δ.Α.Χ. Π.Ε. Νομικής καλούνται να παράσχουν προς το «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ» ίδιας φύσης και βαρύτητας εργασίες αφενός με αυτές που παρείχαν προς την «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.» και αφετέρου με αυτές που καλούνται να παράσχουν στο «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ» οι 12 έμμισθοι δικηγόροι και δη με αμοιβή ίδιου ύψους. Επιχείρημα υπέρ της εν λόγω διάκρισης δεν προσφέρει ούτε η αιτιολογική έκθεση του Ν. 4512/2018, σύμφωνα με την οποία «η σχετική ρύθμιση αποσκοπεί στον εξορθολογισμό της Νομικής Διεύθυνσης του καθ' ου φορέα, καθώς ο αριθμός των δικηγόρων οφείλει να συνάδει με τις ανάγκες του του φορέα προς δικαστική εκπροσώπηση», αφού, όπως προεκτέθηκε, στο καθ' ου Ν.Π.Δ.Δ. δημιουργήθηκαν συνολικά 63 θέσεις ισόποσα αμειβόμενων νομικών (12 έμμισθων δικηγόρων και 51 υπαλλήλων Ι.Δ.Α.Χ. Π.Ε. Νομικής), ισάριθμες των δικηγόρων που απασχολούσε η «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.» με έμμισθη εντολή και, επιπλέον, το κριτήριο «των αναγκών του φορέα προς δικαστική εκπροσώπηση» δεν εξηγεί επαρκώς το λόγο που η «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.» χρειαζόταν 63 Χ έμμισθους δικηγόρους για να διεκπεραιώσει το σκοπό της, ενώ το καθ' ου, προκειμένου να διεκπεραιώσει τον ίδιο σκοπό (και μάλιστα διευρυμένο) χρειάζεται μόνο 12 έμμισθους δικηγόρους. Κατ' ακολουθία των ανωτέρω πιθανολογείται ότι η διάκριση μεταξύ των 12 θέσεων έμμισθων δικηγόρων και των 51 θέσεων Ι.Δ.Α.Χ. Π.Ε. Νομικής, στην οποία προβαίνουν τα άρθρα 17 και 19 Ν. 4512/2018, θα κριθεί αδικαιολόγητη και αντικείμενη στη συνταγματική αρχή της ισότητας (άρθρο 4 §1 Συντ) και της ελεύθερης ανάπτυξης της προσωπικότητας του ατόμου (άρθρο 5 §1 Συντ) και, κατ' επέκταση, ότι η σχετική διάταξη δεν πρέπει να τύχει εφαρμογής.

 

Σημειωτέον ότι με το άρθρο 17 Ν. 4512/2018 συστάθηκαν το πρώτον οι οργανικές θέσεις του νεοσυσταθέντος με τον ίδιο νόμο νομικού προσώπου δημοσίου δικαίου με την επωνυμία «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ», χωρίς μάλιστα να καταργηθούν προγενέστερες οργανικές θέσεις, εφόσον δια του νομοθετήματος καταργήθηκε η ανώνυμη εταιρεία «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.», μη έχουσα οργανικές θέσεις, αφού δεν οργανωνόταν σύμφωνα με το δημόσιο και δημοσιοϋπαλληλικό δίκαιο αλλά ήταν οργανωμένη και λειτουργούσε κατά τις αρχές της ιδιωτικής οικονομίας. Σκοπός του νομοθετήματος ήταν η το πρώτον οργάνωση του νεοσυσταθέντος Ν.Π.Δ.Δ. και η εξ υπαρχής κατανομή των οργανικών θέσεων αυτού βάσει της αποστολής του, των δημοσιονομικών δυνατοτήτων και της κερδοφορίας των υπηρεσιών που παρέχει. Δεδομένου, λοιπόν, ότι με τις διατάξεις του Ν. 4512/2018 συνιστώνται για πρώτη φορά οι οργανικές θέσεις του νεοϊδρυόμενου καθ' ου Ν.Π.Δ.Δ., το οποίο διαδέχεται μια ανώνυμη εταιρεία, ουδόλως τίθεται ζήτημα «διατηρήσεως οργανικών θέσεων», αφού τέτοιες οργανικές θέσεις δεν προϋπήρχαν του Ν. 4512/2018, ή ζήτημα βλαπτικής μονομερούς μεταβολής των συμβατικών σχέσεων όσων συνεργάζονταν με την καταργηθείσα ανώνυμη εταιρεία. Επιπροσθέτως, οι αιτούντες με την υπό κρίση αίτηση τους και με την ασκηθείσα αγωγή τους, δεν ζητούν τη δημιουργία νέων οργανικών θέσεων (βλ. άρθρο 103 §2 Συντ) στο καθ' ου Ν.Π.Δ.Δ. διά της έκδοσης των αντίστοιχων δικαστικών αποφάσεων, καθώς ο αριθμός των νομικών εν γένει, που χρειάζεται το «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΚΤΗΜΑΤΟΛΟΓΙΟ» έχει ήδη προβλεφθεί στο συστατικό νόμο του (συνολικά 63 θέσεις), πιθανολογείται, δε, ότι θα κριθεί από το Δικαστήριο που θα δικάσει την τακτική αγωγή πως σε άπασες τις θέσεις αυτές πρέπει να τοποθετηθούν δικηγόροι με σχέσης έμμισθης εντολής και όχι υπάλληλοι Π.Ε. Νομικής, για τους οποίους η υπαλληλική σχέση εξαρτημένης εργασίας θα συνεπαγόταν αφενός την ιεραρχική υποταγή τους και αφετέρου την αυτοδίκαια αποβολή της ιδιότητας του δικηγόρου και τη διαγραφή τους από το μητρώο του εκάστοτε συλλόγου του οποίου είναι μέλη κατ' άρθρο 7 §1 περ. γ' Ν. 4194/2013 (ΚωδΔικ). Οι θέσεις αυτές, λοιπόν, θα πρέπει να πληρωθούν με διαδικασία που συμμορφώνεται προς τις συνταγματικές αρχές της ισότητας και της αξιοκρατίας. Η ίδια η αιτιολογική έκθεση του Ν. 4512/2018 αναφέρει ότι οι θέσεις δικηγόρων με έμμισθη εντολή πρέπει να καλυφθούν σύμφωνα με τις σχετικές διατάξεις του Κώδικα περί Δικηγόρων (Ν. 4194/2013), χωρίς να προκύπτει ο λόγος για τον οποίο τελικώς αυτό δεν ίσχυσε και προβλέφθηκε διαφορετική διαδικασία. Η διοικητική διαδικασία μοριοδοτήσεως με συνέντευξη, που προβλέφθηκε τελικώς στο άρθρο 19 §3 Ν. 4512/2018, διεξαγόμενη μόνο μεταξύ των εμμίσθων δικηγόρων της καταργηθείσας «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.», κατ' αποκλεισμό ετέρων υποψηφίων και κατ- ευνοϊκή μεταχείριση των αιτούντων και των λοιπών 12 έμμισθων δικηγόρων της «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.», οι οποίοι ήδη επελέγησαν και των οποίων ο διορισμός δεν αποτελεί αντικείμενο της παρούσας δίκης, αλλά και γενικώς ο διορισμός των έμμισθων δικηγόρων του φορέα με απόφαση του Διοικητικού Συμβουλίου του καθ' ου διά της προαναφερθείσας σύνθετης διοικητικής ενέργειας πιθανολογείται ότι θα κριθεί πως αντιβαίνουν σε θεμελιώδεις αρχές του Συντάγματος και του κράτους δικαίου. Συγκεκριμένα, είναι χαρακτηριστική η διατύπωση του Ν. 4512/2018, ο οποίος στο άρθρο 19 §3 περ. α' ορίζει ότι «Δικηγόροι με έμμισθη εντολή της ΕΚΧΑ Α.Ε. μεταφέρονται στις θέσεις της υποπερίπτωσης ιι' της περίπτωσης α' της παραγράφου 1 του άρθρου 17 θέσεις» και στο άρθρο 19 §3 περ. β' ότι «Δικηγόροι με έμμισθη εντολή της ΕΚΧΑ Α.Ε. οι οποίοι δεν μεταφέρονται στις θέσεις της υποπερίπτ. ιι' της περίπτωσης α' της παρ. 1 του άρθρου 17 θέσεις μεταφέρονται αυτοδίκαια στις συνιστώμενες με την υποπερίπτωση γγ' της περίπτωσης α', της παραγράφου 1 του ίδιου άρθρου θέσεις». Από το γράμμα των προαναφερθεισών νομοθετικών διατάξεων συνάγεται ότι αυτές δεν έχουν τα χαρακτηριστικά που απαιτείται, ήτοι δεν περιέχουν ρυθμίσεις με χαρακτήρα γενικό κι αφηρημένο. Αντιθέτως, πρόκειται για «ατομικό νόμο» που δεν έχει γενικό κι αφηρημένο περιεχόμενο και έρχεται έτσι σε αντίθεση με την έννοια του κανόνα δικαίου ως ρύθμισης γενικής κι αφηρημένης, ενώ παράλληλα εμφανίζει πρόβλημα συνταγματικότητας, κυρίως όσον αφορά την εφαρμογή της αρχής της ισότητας. Κατ' αντίθεση προς το γερμανικό Σύνταγμα που περιέχει στο κεφάλαιο των θεμελιωδών δικαιωμάτων ρητή απαγόρευση για τους ατομικούς νόμους (άρθρο 19 §1: "Soweit nach diesem Grundgesetz ein Grundrecht durch Gesetz oder auf Grund eines Gesetzes eingeschrankt werden kann, muK das Gesetz allgemein und nicht nur fur den Einzelfall gelten"), οι ατομικοί νόμοι δεν απαγορεύονται στη δική μας έννομη τάξη, εκτός αν προσβάλλουν, όπως προαναφέρθηκε, την αρχή της ισότητας ή άλλες συνταγματικές διατάξεις (βλ. φ. Σπυρόπουλος, Συνταγματικό Δίκαιο, 2018, σελ. 106-107 και Α. Δημητρόπουλος, Γενική Συνταγματική Θεωρία, τ. Α', 2004, σελ. 383). Αναλυτικότερα, η αρχή της ισότητας αφορά τη μεταχείριση των ιδιωτών από τους φορείς της δημόσιας εξουσίας και σημαίνει (θετικά) την επιταγή της απρόσωπης και αντικειμενικής κρίσης και (αποθετικά) την απαγόρευση κάθε αυθαίρετης διάκρισης, δηλαδή κάθε διάκρισης που στηρίζεται σε ανυπόστατα ή άσχετα κριτήρια και αγνοεί την ουσιώδη ομοιότητα των υπό ρύθμιση και υπό κρίση περιπτώσεων. Η νομική αρχή της ισότητας σημαίνει την αρχή της ίσης μεταχείρισης: το κράτος οφείλει να μεταχειρίζεται τους πολίτες σαν να είναι ίσοι (αρχή της ισονομίας κατ' άρθρο 4 §1 Συντ). Στις περιπτώσεις που δεν προβλέπονται από το Σύνταγμα, ο νόμος δεν μπορεί να αποκλίνει από την αρχή της ισότητας. Η διάφορη μεταχείριση ουσιωδώς ανόμοιων ή εξαιρετικών περιπτώσεων δεν αποτελεί μεν απόκλιση αλλά εφαρμογή της αρχής της ισότητας, αλλά, αντιθέτως, η αυθαίρετα ευμενής ή δυσμενής μεταχείριση μιας περίπτωσης σε σύγκριση με άλλες ουσιωδώς όμοιες δεν επιτρέπεται στο νομοθέτη, ούτε με τη γενική επίκληση του δημοσίου συμφέροντος ή του εξορθολογισμού του νεοσυνιστώμενου Ν.Π.Δ.Δ. (βλ. Π.Δ. Δαγτόγλου, Ατομικά Δικαιώματα, 2005, Β' έκδοση, σελ. 1214, 1218, 1227 και 1229). Η νομολογία, μάλιστα, του Αρείου Πάγου δέχεται ότι αν γίνει με νόμο δικαιολογημένη ειδική ρύθμιση για ορισμένη κατηγορία προσώπων και αποκλειστεί από την ρύθμιση αυτή, κατ' αδικαιολόγητη δυσμενή διάκριση, άλλη κατηγορία προσώπων, για την οποία συντρέχει ο ίδιος λόγος που δικαιολογεί την ειδική εκείνη μεταχείριση, η διάταξη που εισάγει την δυσμενή αυτή διάκριση είναι ανίσχυρη ως αντισυνταγματική (βλ. ΟλΑΠ 5/1988 ΤοΣ 1989.303). Συνεπώς, τα όσα προβλέπει ο Ν. 4512/2018 για την πλήρωση των νεοπαγών θέσεων νομικών (δικηγόρων) του νεοσυσταθέντος Ν.Π.Δ.Δ. με «μεταφορά» των συγκεκριμένων προσώπων που συνεργάζονταν προηγουμένως ως δικηγόροι με έμμισθη εντολή με την ανώνυμη εταιρεία «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.» πιθανολογείται ότι θα κριθούν από το Δικαστήριο που θα δικάσει την ασκηθείσα από 07-05-2018 αγωγή (αριθμ. εκθ. κατάθ. 43670/97/07-05-2018) ανεφάρμοστη ως αντισυνταγματική λόγω της αντίθεσης της στη συνταγματική αρχή της ισότητας. Δεν παραγνωρίζεται μεν το γεγονός πως η προεκτεθείσα άποψη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι το Κράτος (εν προκειμένω η νομοθετική εξουσία), ενεργώντας μονομερώς, με το να καταργήσει την «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.» και να ιδρύσει ένα νέο Ν.Π.Δ.Δ. ανέκοψε την πορεία και το σχεδιασμό της βιωτής των εργαζομένων ως έμμισθων δικηγόρων στην ανώνυμη εκείνη εταιρεία, βάλλοντας κατά του συνταγματικώς προστατευόμενου δικαιώματός τους στην εργασία. Ούτε παροράται, βεβαίως, η ανάγκη διαρκούς και αποτελεσματικής λειτουργίας της Διοίκησης με εξειδικευμένους και κατά το δυνατόν εμπειρότερους εργαζόμενους. Ωστόσο το παρόν Δικαστήριο θεωρεί ότι προέχει και είναι ιδιαιτέρως βαρύνον να εξασφαλισθεί η δυνατότητα σε άδηλο αριθμό δικηγόρων, οι οποίοι διαθέτουν τα απαραίτητα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα, να καταλάβουν τις αντίστοιχες θέσεις στο νεοσυσταθέν Ν.Π.Δ.Δ., με αποτέλεσμα το Κράτος να συμμορφώνεται προς την απορρέουσα από το άρθρο 22 Συντάγματος υποχρέωση του να μεριμνά για τη δημιουργία συνθηκών απασχόλησης όλων των πολιτών. Περαιτέρω, πιθανολογείται ότι για τη σύναψη συμβάσεων έμμισθης εντολής με δικηγόρους έπρεπε και στην ένδικη υπόθεση να ακολουθηθεί η διαδικασία που προβλέπει το άρθρο 43 §2 ΚωδΔικ (Ν. 4194/2013) για την πρόσληψη δικηγόρων με έμμισθη εντολή στους φορείς του δημόσιου τομέα και όχι η διαδικασία επιλογής από τη Διοίκηση του καθ' ου Ν.Π.Δ.Δ. από τον περιορισμένο κύκλο προσώπων που συνεργάζονταν με την «Ε.Κ.ΧΑ. Α.Ε.», έστω με βάση τα ειδικά κριτήρια που ορίζει για την προκείμενη περίπτωση το άρθρο 19 §3 Ν. 4512/2015. Στην ένδικη υπόθεση, λοιπόν, η επιλογή των προσλαμβανόμενων έμμισθων δικηγόρων έπρεπε να γίνει ύστερα από ανοικτή προκήρυξη, κοινοποιούμενη προς κάθε τυχόν ενδιαφερόμενο να συμμετάσχει στο διαγωνισμό εντός τασσόμενης προθεσμίας και κατόπιν απόφασης πενταμελούς επιτροπής, η οποία συγκροτείται από τα μέλη και ακολουθεί την τυπική διαδικασία που ορίζει ο νόμος (άρθρο 43 §2 ΚωδΔικ). Οι ίδιοι, μάλιστα οι αιτούντες στο δικόγραφο της κρινόμενης αίτησης τους αλλά και στις από 04-07-2018 με αριθμούς κατάθεσης 181/2018 και 182/2018 αιτήσεις τους ενώπιον της Επιτροπής Αναστολών του Συμβουλίου της Επικρατείας, με τις οποίες ζητούσαν την αναστολή εκτέλεσης της από 25-04-2018 (Πρακτικό υπ' αριθμόν 13) απόφασης του Διοικητικού Συμβουλίου του καθ' ου Ν.Π.Δ.Δ., υποστηρίζουν ότι η τήρηση της διαδικασίας του άρθρου 43 §2 ΚωδΔικ είναι αυτή που παρέχει εχέγγυα σεβασμού και τήρησης των συνταγματικών αρχών της διαφάνειας, της αμεροληψίας και της αξιοκρατίας. Σχετικώς πρέπει να επισημανθεί ότι το ελληνικό Σύνταγμα απαγορεύει κάθε προσβολή της ανθρώπινης αξιοπρέπειας και καθιερώνει το σεβασμό και την προστασία της αξίας του ανθρώπου ως πρωταρχική υποχρέωση της Πολιτείας, ενώ παράλληλα για πρώτη φορά το έτος 2001 ο αναθεωρητικός νομοθέτης επέλεξε την ορολογία της αξιοκρατίας χαρακτηρίζοντας την ως αυξημένη εγγύηση για την ειδική διαδικασία επιλογής υπαλλήλων στο Δημόσιο και στον ευρύτερο δημόσιο τομέα που μπορεί να προβλέπει τυπικός νόμος (βλ. άρθρο 103 §7 Συντ: «Νόμος μπορεί να προβλέπει ειδικές διαδικασίες επιλογής που περιβάλλονται με αυξημένες εγγυήσεις διαφάνειας και αξιοκρατίας...»). Η αξιοκρατία αποτελεί κατεξοχήν σήμερα κρίσιμο διακύβευμα λόγω του διάχυτου κοινωνικού και οικονομικού ανταγωνισμού (βλ. Γ. Γεραπετρίτης, Ισότητα & Θετικά Μέτρα, 2007, σελ. 35-36). Εν προκειμένω, λοιπόν, η νομοθετική ρύθμιση του Ν. 4512/2018 αναφορικά με την επιλογή των εργαζόμενων σε αυτό δικηγόρων με πράξη της διοίκησης του ίδιου του καθ' ου, είναι μεν ειδικότερη έναντι του άρθρου 43 §2 ΚωδΔικ, ωστόσο, δεν υπερισχύει αυτού, αλλά αντιθέτως πιθανολογείται ότι δεν πρέπει να εφαρμοσθεί ως αντισυνταγματική, διότι, όπως προεκτέθηκε, κατά την εκτίμηση του παρόντος Δικαστηρίου, δεν παρέχει αυξημένες εγγυήσεις διαφάνειας και αξιοκρατίας, ενώ ο νομοθέτης οφείλει να αντιμετωπίζει άπαντες τους ασκούντες το λειτούργημα του δικηγόρου, οι οποίοι φέρουν τα τυπικά και ουσιαστικά προσόντα (είτε πρόκειται για τους αιτούντες, είτε για έτερους δυνάμει ενδιαφερόμενους δικηγόρους), σεβόμενος την αρχή της ισότητας, ακολουθώντας τη διαδικασία της «ανοικτής» προκήρυξης και συγκρότησης της πενταμελούς επιτροπής (βλ. άρθρο 43 §2 ΚωδΔικ) και απευθυνόμενος στο σύνολο του δικηγορικού σώματος. Στην υπό κρίση υπόθεση, όμως, ουδεμία των προαναφερθεισών προϋποθέσεων του άρθρου 43 §2 ΚωδΔικ τηρήθηκε, ώστε να απασχοληθούν οι αιτούντες ως έμμισθοι δικηγόροι στο καθ' ου Ν.Π.Δ.Δ. με διαδικασία συμμορφούμενη με τις συνταγματικές αρχές της ισότητας και της αξιοκρατίας. Κατ' ακολουθία όλων των ανωτέρω, πιθανολογείται ότι η αγωγή τους θα απορριφθεί ως αβάσιμη και, κατά συνέπεια, πρέπει να απορριφθεί η υπό κρίση αίτηση τους ενώπιον του παρόντος Δικαστηρίου καθώς και να απορριφθούν αμφότερες οι συνεκδικαζόμενες υπέρ των αιτούντων πρόσθετες παρεμβάσεις του Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία «Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών» και του σωματείου με την επωνυμία «Ένωση Εμμίσθων Δικηγόρων». Τέλος, τα δικαστικά έξοδα πρέπει να συμψηφισθούν μεταξύ των διαδίκων, διότι η ερμηνεία των κανόνων δικαίου που εφαρμόσθηκαν ήταν ιδιαίτερα δυσχερής (άρθρα 179 ΚΠολΔ και 84 §2 ΚωδΔικ).

 

 

ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΛΟΓΟΥΣ ΑΥΤΟΥΣ

 

 

Συνεκδικάζει αντιμωλία των διαδίκων α) την από 26-04-2018 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 41164/4306/03-05-2018 αίτηση, β) την πρόσθετη παρέμβαση που ασκήθηκε προφορικώς υπέρ των αιτούντων στο ακροατήριο του Δικαστηρίου τούτου από το Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία «Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών» και γ) την πρόσθετη παρέμβαση που ασκήθηκε προφορικώς υπέρ των αιτούντων στο ακροατήριο του Δικαστηρίου τούτου από το σωματείο με την επωνυμία «Ένωση Εμμίσθων Δικηγόρων».

 

Απορρίπτει την από 26-04-2018 και με αριθμό έκθεσης κατάθεσης 41164/4306/03-05-2018 αίτηση.

 

Απορρίπτει τις δύο (2) υπέρ των αιτούντων προφορικώς ασκηθείσες πρόσθετες παρεμβάσεις του Ν.Π.Δ.Δ. με την επωνυμία «Δικηγορικός Σύλλογος Αθηνών» και του σωματείου με την επωνυμία «Ένωση Εμμίσθων Δικηγόρων».

 

Συμψηφίζει τα δικαστικά έξοδα μεταξύ των διαδίκων.

 

Κρίθηκε, αποφασίσθηκε και δημοσιεύθηκε στην Αθήνα, σε έκτακτη δημόσια συνεδρίαση στο ακροατήριο, την 24-9-2018, απόντων των διαδίκων, των προσθέτως παρεμβαινόντων και των πληρεξουσίων δικηγόρων τους.

 

Ο ΔΙΚΑΣΤΗΣ                             ΓΡΑΜΜΑΤΕΑΣ